Domain DNS Ayarları: Alan Adı DNS Yönetimi Adım Adım Rehber

Alan adı aldınız; şimdi onu bir siteye bağlamak, e-postayı çalıştırmak, bir doğrulama kodu eklemek ya da başka bir sunucuya yönlendirmek istiyorsunuz. Bunların hepsi domain DNS ayarları ile yapılır, ama ayarların bir kısmı alan adınızı aldığınız firmanın panelinde, bir kısmı ise DNS'inizin tutulduğu yerde durur. Karışıklığın çoğu buradan çıkar. Bu rehberde AnkSOFT müşteri panelindeki alan adı yönetim ekranını menü menü anlatıyor, DNS yönetiminin nerede yapılacağını netleştiriyor, en sık ihtiyaç duyulan kayıtları örnekleriyle ekliyor, TTL ve yayılma süresini, registrar kilidini, özel nameserver oluşturmayı ve .tr uzantılarına özel noktaları adım adım ele alıyoruz.

Panel ekran görüntüleri AnkSOFT müşteri panelinin güncel tasarımıyla, örnek verilerle oluşturulmuştur; örnek alan adı ornekalanadi.com.tr, IP adresleri belgeleme aralığındandır. cPanel ekranı temsilîdir, dig çıktısı ise anksoft.net için alınmış gerçek çıktıdır.

---

Alan Adı Yönetimi ile DNS Yönetimi Aynı Şey mi?

Değil. İkisini ayırmak, "değiştirdim ama olmadı" sorunlarının çoğunu baştan çözer:

• Alan adı yönetimi (kayıt düzeyi): Alan adının kime ait olduğu, ne zaman sona ereceği, hangi nameserver'ları kullanacağı, transfere kilitli olup olmadığı ve kendi adınıza özel nameserver tanımları. Bunlar alan adını aldığınız firmanın panelinde, yani AnkSOFT müşteri panelinde yönetilir.
• DNS yönetimi (bölge düzeyi): Alan adının hangi IP'ye gideceği (A, AAAA), www gibi takma adlar (CNAME), e-postanın nereye teslim edileceği (MX), doğrulama ve e-posta güvenliği kayıtları (TXT). Bunlar nameserver'ın gösterdiği yerde düzenlenir.

Kısacası nameserver bir tabeladır: "Bu alan adının kayıtlarını şurada bulursunuz" der. Kayıt türlerinin ne işe yaradığını ayrıntılı merak ediyorsanız DNS kayıtları rehberimize bakın; bu yazı uygulamaya odaklanıyor.

---

Müşteri Panelinde Alan Adı Yönetim Ekranı

1. Müşteri panelinize giriş yapın.
2. Üst menüden Alan Adı > Alan Adlarım sayfasını açın.
3. Listeden yönetmek istediğiniz alan adına tıklayın.

Açılan sayfanın üstünde alan adının durumu (Aktif), otomatik yenilemenin açık olup olmadığı ve kalan süre göstergesi bulunur. Süre 30 günün altına inince gösterge sarıya, süre geçince kırmızıya döner; Yenile ve Nameserver düğmeleri de burada.

Soldaki Yönet menüsünde şu öğeler bulunur:

Altındaki İşlemler kutusunda Alan Adı Yenileme bağlantısı yer alır. Registrar kilidi gibi bazı öğeler yalnızca uzantı ve kayıt kuruluşu bu işlemi destekliyorsa görünür.

Aynı ekran telefonda tek sütuna iner; Yönet menüsü yatay kaydırılır:

---

Nameserver Ayarı: DNS'iniz Nerede Duracak?

Nameserver ayarı, domain DNS ayarlarının ilk ve en etkili adımıdır. Yönet menüsünden İsim Sunucuları / Nameserver Adresleri'ni açın:

1. AnkSOFT web hosting veya bayi hosting kullanacaksanız Varsayılan NameServer Adreslerini Kullan seçeneğini işaretleyin. Bu seçenek ns1.anksoft.net ve ns2.anksoft.net adreslerini kullanır.
2. Alan adını başka bir firmadaki sunucuda veya ayrı bir DNS hizmetinde kullanacaksanız Yeni NameServer Ekle seçeneğini işaretleyin ve o hizmetin verdiği adresleri İsim Sunucusu 1 ve İsim Sunucusu 2 alanlarına yazın. Üçüncü ve sonraki alanlar isteğe bağlıdır.
3. Nameserverları Değiştir düğmesine tıklayın.

Panelin de belirttiği gibi değişikliğin etkili olması 24 saati bulabilir; bazı çözümleyicilerde 48 saate kadar uzayabilir. Bu sürede bazı ziyaretçiler eski, bazıları yeni sunucuyu görür. Siteniz ve e-postanız çalışırken nameserver değiştirecekseniz önce yeni yerde kayıtları hazırlamanız gerekir; sırayı kesintisiz nameserver değiştirme rehberimizde adım adım anlattık.

---

DNS Kayıtları Nerede Yönetilir?

Bir kayıt eklemeden önce tek bir soruyu yanıtlayın: İsim Sunucuları ekranında hangi adresler yazıyor?

• ns1.anksoft.net / ns2.anksoft.net: Kayıtlarınız AnkSOFT hosting sunucusunda tutulur ve cPanel > Alan Adları > Bölge Editörü ekranından düzenlenir. Bu nameserver'lar, alan adına ait bir hosting hesabı varsa çalışır; hesap yoksa bu adreslere yönlendirmek tek başına bir şey yayınlamaz.
• Başka bir firmanın ya da DNS hizmetinin adresleri: Kayıtlar o hizmetin panelindedir. Başka bir yerde yapılan kayıt değişikliği etkili olmaz.
• ns1.alanadiniz.com.tr gibi kendi adlarınız: Kayıtlar kendi DNS sunucunuzdaki yazılımda (örneğin bir VDS sunucu üzerinde) durur.

Önemli: AnkSOFT müşteri panelindeki alan adı ekranı nameserver, kilit, iletişim bilgileri, yenileme ve özel nameserver işlemlerini yönetir; A, CNAME, MX ve TXT gibi kayıtları düzenleyeceğiniz ayrı bir bölüm bu ekranda yoktur. Kayıtlar her zaman nameserver'ın gösterdiği yerde düzenlenir.

---

cPanel Bölge Editörü ile DNS Kaydı Ekleme

Alan adınız AnkSOFT web hosting paketine bağlıysa kayıtları cPanel'den yönetirsiniz. cPanel'e müşteri panelinden tek tıkla nasıl girileceğini alan adını hostinge yönlendirme ve cPanel giriş rehberimizde anlattık.

1. cPanel'de Alan Adları bölümündeki Bölge Editörü'nü açın.
2. Alan adınızın satırındaki Yönet düğmesine tıklayın. Bölgedeki tüm kayıtlar Ad, TTL, Tür ve Kayıt sütunlarıyla listelenir.
3. Kayıt Ekle düğmesine (ya da yanındaki oka tıklayıp doğrudan kayıt türüne) tıklayın. Yeni satır tablonun en üstünde açılır.
4. Ad alanına alt adı yazın (blog gibi; alan adının kendisi için alan adını tam olarak yazın), Tür'ü seçin ve Kayıt alanına değeri girin.
5. Kaydı Kaydet düğmesine tıklayın.

Hosting hesabı açıldığında bölge otomatik oluşturulur. İçinde alan adının A kaydı, www ve mail için CNAME kayıtları ve MX kaydı hazır gelir; sunucumuzda yeni kayıtların varsayılan TTL'i 14400 saniyedir (4 saat). Bu hazır kayıtları silmeyin; değiştirmeniz gerekiyorsa Düzenle ile güncelleyin.

---

Hangi İş İçin Hangi DNS Kaydı?

En sık karşılaşılan senaryoların özeti aşağıda. @ işareti alan adının kendisi anlamına gelir; bazı paneller bu alanı boş bırakmanızı ister.

Siteyi bir sunucuya bağlamak: A ve AAAA

Siteniz bir VDS'te ya da başka bir sunucudaysa alan adının kendisi için A kaydını sunucunun IPv4 adresine yazın. Sunucunuzun IPv6 adresi de varsa ve web sunucunuz IPv6'da dinliyorsa ayrıca AAAA kaydı ekleyin; IPv6'da çalışmayan bir sunucuya AAAA kaydı eklemek bazı ziyaretçilerde siteyi açılmaz hâle getirir. Nameserver'ı değiştirmek mi, yalnızca A kaydı eklemek mi daha doğru, bu kararı da nameserver rehberimizde ele aldık.

www için CNAME

www adını ayrı bir A kaydıyla değil, alan adının kendisine giden bir CNAME ile tanımlamak bakımı kolaylaştırır: IP değiştiğinde yalnızca ana kaydı güncellersiniz. Alan adının kendisine (@) CNAME yazılmaz; @ için A/AAAA kullanın.

Alt alan adını başka bir sunucuya bağlamak

blog.alanadiniz.com.tr ya da panel.alanadiniz.com.tr gibi bir adı ayrı bir sunucuda çalıştırmak için yalnızca o ad için bir A kaydı eklemeniz yeterlidir; ana site etkilenmez.

E-postayı başka bir hizmete almak: MX

Kurumsal e-postanızı hosting dışında bir e-posta hizmetinde kullanacaksanız:

1. Hizmetin verdiği MX kayıtlarını, verilen öncelik değerleriyle birlikte ekleyin.
2. Eski MX kaydını silin; iki farklı yere işaret eden MX kayıtları e-postaların bir kısmının yanlış yere gitmesine yol açar.
3. Hizmetin istediği TXT (SPF, doğrulama) ve varsa CNAME (DKIM) kayıtlarını ekleyin.
4. cPanel'de E-posta Yönlendirmesi ayarının uzak sunucuyu gösterdiğini kontrol edin; aksi hâlde hosting sunucusundan aynı alan adına gönderilen iletiler dışarı çıkmadan yerel kutuya düşebilir.

Doğrulama için TXT kaydı

Arama motoru araçları, e-posta hizmetleri ve SSL sağlayıcıları alan adının size ait olduğunu bir TXT kaydı ile doğrular. Değeri, size verildiği gibi, başına ya da sonuna boşluk eklemeden yapıştırın. Aynı ada birden fazla TXT kaydı eklenebilir; doğrulama kayıtları birbirini bozmaz.

SPF, DKIM ve DMARC kısaca

E-postalarınızın spama düşmemesi için alan adında üç kayıt bulunmalıdır: SPF (hangi sunucuların sizin adınıza gönderebileceği, TXT), DKIM (iletinin imzası, TXT) ve DMARC (_dmarc adında TXT). Kuralı akılda tutun: bir alan adında yalnızca bir SPF kaydı olur; ikinci bir hizmet eklerken yeni SPF yazmak yerine mevcut kayda include: ekleyin. cPanel'de bu kayıtların durumunu E-posta Teslim Edilebilirliği ekranında görebilirsiniz. Kurulum ve kademeli DMARC geçişi için SPF, DKIM ve DMARC rehberimize bakın.

---

TTL ve DNS Yayılma Süresi

TTL (Time To Live), bir DNS cevabının çözümleyicilerin önbelleğinde kaç saniye tutulacağını söyler. Bir kaydı değiştirdiğinizde yetkili sunucu yeni değeri hemen verir; ama eski cevabı önbelleğe almış olan çözümleyiciler, eski kaydın TTL süresi dolana kadar eski değeri vermeye devam eder. Aşağıdaki gerçek çıktıda ikinci sütun TTL'dir; aynı soru beş saniye sonra sorulduğunda önbellekteki cevabın TTL'i 86400'den 86395'e inmiştir:

Pratikte:

• Kayıt değişikliği (A, MX, TXT): en fazla eski TTL kadar sürer. TTL 14400 ise 4 saat içinde her yerde yeni değer görülür.
• Nameserver değişikliği: uzantının kayıt sistemindeki NS kayıtlarının TTL'ine bağlıdır ve sizin kontrolünüzde değildir; genellikle birkaç saat, en fazla 24 ila 48 saat.
• Planlı taşıma: Değişiklikten en az bir gün önce ilgili kaydın TTL'ini 300 saniyeye düşürün, taşımayı yapın, her şey yerine oturunca TTL'i yeniden yükseltin.

Kontrol için Windows'ta nslookup -type=A alanadiniz.com.tr 1.1.1.1, Linux ve macOS'ta dig +noall +answer @1.1.1.1 alanadiniz.com.tr A komutunu kullanabilirsiniz. Kendi bilgisayarınız eski cevabı gösteriyorsa önbelleği temizleyin; adımlar Windows DNS rehberimizde ve Linux DNS rehberimizde.

---

Otomatik Yenileme ve Süre Takibi

Süresi dolan bir alan adı DNS'ten çekilir: siteniz açılmaz, e-postalarınız gelmez. Bunun önüne geçmenin yolu otomatik yenilemeyi açık tutmaktır.

• Otomatik yenileme açıkken, süre bitiminden 30 gün önce yenileme faturası oluşturulur ve e-posta adresinize gönderilir. Fatura ödendiğinde alan adı kendiliğinden yenilenir.
• Otomatik yenileme kapalıyken yenileme faturası oluşturulmaz; alan adını korumak istiyorsanız yenilemeyi elle başlatmanız gerekir. Yalnızca artık kullanmayacağınız alan adlarında kapatın.
• İstediğiniz zaman ekranın üstündeki Yenile düğmesiyle ya da İşlemler > Alan Adı Yenileme ile süreyi uzatabilirsiniz.

Süresi geçmiş bir alan adı, uzantıya göre değişen bir süre boyunca yenilenebilir; ancak bu dönemde site ve e-posta çalışmaz ve geç yenileme ek ücretli olabilir. En güvenlisi faturayı süre dolmadan ödemektir.

---

Registrar Kilidi (Transfer Kilidi)

Registrar Kilidi, alan adınızın sizin izniniz olmadan başka bir kayıt firmasına taşınmasını engeller; teknik karşılığı clientTransferProhibited durumudur. Kilit etkinken site, e-posta ve DNS kayıtlarınız normal çalışır; kilit yalnızca transferi durdurur.

• Alan adınızı taşımayacaksanız kilidi Etkin bırakın. Panel, kilit kapalıyken genel bakış ekranında uyarı gösterir.
• Transfer yapacağınız zaman Registrar Kilidini Devredışı Bırak düğmesiyle kapatın, transfer bitince yeniden açın.
• Transfer kodu (EPP) ve sürecin tamamı için alan adı transferi rehberimize bakın.

---

İletişim Bilgileri (WHOIS)

Yönet menüsündeki İletişim Bilgileri ekranı, alan adının kayıt sahibi (Registrant) ve yönetici (Admin) bilgilerini tutar. Hesap profilinizdeki bilgileri kullanabilir (Varsayılan iletişim bilgilerini kullan) ya da bu alan adına özel bilgi girebilirsiniz (Özel iletişim bilgilerini kullan).

Bu bilgilerin doğru ve güncel olması bir tercih değil, kayıt koşuludur:

• Alan adıyla ilgili doğrulama, yenileme ve transfer onayı e-postaları buradaki adrese gider. Kullanmadığınız bir adres yazılıysa transfer onayı ya da doğrulama e-postasını kaçırırsınız.
• Hatalı ya da eksik bilgi, kayıt kuralları gereği alan adının askıya alınmasına veya .tr uzantılarında tahsisin iptaline yol açabilir.
• Alan adını başka bir kişiye ya da şirkete vermek bir iletişim bilgisi güncellemesi değil, sahiplik devridir. Bu işlem uzantının kurallarına göre ayrı bir başvuruyla yürür; bunun için destek talebi açın.

---

Özel Nameserver (Child NS) Oluşturma

Kendi DNS sunucunuzu kendi alan adınızla yayınlamak istiyorsanız, örneğin bir VDS'te DNS sunucusu çalıştırıyorsanız ya da bayi hosting müşterilerinize ns1.firmaniz.com.tr adresini vermek istiyorsanız, önce bu adları IP adresleriyle kayıt sistemine tanıtmanız gerekir. Buna özel nameserver, child nameserver ya da glue kaydı denir.

1. Yönet menüsünden Özel Nameserver Yönetimi'ni açın.
2. Nameserver adı alanına yalnızca öneki yazın (ns1); alan adı otomatik eklenir.
3. IP Adresi alanına DNS sunucunuzun IP adresini yazın ve Ekle'ye tıklayın.
4. Aynı işlemi ns2 için tekrarlayın. Mümkünse iki adı iki farklı IP adresine verin.
5. Kayıtlı nameserver'lar aynı ekranda listelenir; IP değişirse satırdaki alana yeni adresi yazıp Kaydet'e tıklayın, kullanmadığınızı Sil ile kaldırın.

Menüdeki Özel Nameserver'lar sayfası aynı işlemi kaydetme, IP değiştirme ve silme formlarıyla yapar; hangisini kullandığınız sonucu değiştirmez.

Özel nameserver'ı tanımlamak tek başına yeterli değildir: o IP'deki DNS sunucusunun alan adınızın bölgesini gerçekten sunması gerekir. Sunucu hazır olunca alan adınızın İsim Sunucuları ekranına ns1.alanadiniz.com.tr ve ns2.alanadiniz.com.tr yazarsınız. Bayi hosting tarafındaki adımlar WHM'de özel nameserver rehberimizde.

---

DNSSEC Hakkında

DNSSEC, DNS cevaplarını imzalayarak yolda değiştirilmelerini engeller. Çalışması için iki parça gerekir: DNS hizmetinizin bölgeyi imzalaması ve bu imzanın özetinin (DS kaydı) kayıt kuruluşu üzerinden uzantının kayıt sistemine eklenmesi. Müşteri panelimizde DS kaydı ekleme ekranı bulunmuyor; bu nedenle bir DNS hizmetinde (cPanel dahil) DNSSEC anahtarı oluşturmanız, DS kaydı eklenmediği sürece bir koruma sağlamaz, ama bir şeyi de bozmaz. DNSSEC'e ihtiyacınız varsa alan adınızı ve uzantısını belirterek destek talebi açıp uzantınız için mümkün olup olmadığını sorabilirsiniz.

Ters durum daha önemlidir: Alan adınızda eski bir DNS hizmetinden kalan bir DS kaydı varsa, nameserver'ı DNSSEC imzalamayan bir sunucuya çevirmek alan adını DNSSEC doğrulaması yapan çözümleyicilerde erişilemez hâle getirir. Önce DS kaydının kaldırılması gerekir; sıra nameserver rehberimizde.

---

.tr Uzantılı Alan Adlarına Özel Notlar

.tr, .com.tr, .net.tr, .org.tr, .web.tr ve .bbs.tr gibi uzantılar ICANN'e değil, Türkiye'nin TRABİS ("tr" Ağ Bilgi Sistemi) sistemine bağlıdır. DNS tarafı (nameserver, kayıtlar, TTL) genel uzantılarla aynı çalışır; farklar kayıt ve sahiplik tarafındadır:

• Belge: TRABİS ile birlikte .com.tr, .net.tr ve .org.tr gibi uzantılar belgesiz, "ilk gelen ilk alır" kuralıyla tahsis edilir. .av.tr, .gov.tr, .k12.tr gibi bazı özel uzantılar ise hâlâ belge ister.
• Kimlik bilgisi: .tr kayıtlarında kayıt sahibinin kimlik bilgisi (bireylerde T.C. kimlik numarası, kurumlarda vergi bilgileri) iletilir. Bilgilerin tam ve doğru olmadığının tespit edilmesi, TRABİS kurallarına göre tahsisin iptal nedenlerinden biridir. Hesap profilinizdeki bilgilerin doğru olduğundan emin olun.
• Süre: .tr alan adları bir defada en az bir, en fazla beş yıl için tahsis edilir; yenileme sonrasında da toplam süre beş yılı aşamaz.
• Transfer ve devir: .tr alan adları kayıt kuruluşları arasında taşınabilir ve devredilebilir. Ayrıntılar transfer rehberimizin .tr bölümünde.

---

En Sık Hatalar ve Çözümleri

1. Kaydı yanlış yerde düzenlemek. Nameserver başka bir hizmeti gösterirken cPanel'de kayıt değiştirmek etkisizdir. Önce İsim Sunucuları ekranına bakın.
2. Hosting hesabı yokken ns1/ns2.anksoft.net yazmak. Bu nameserver'lar, alan adına ait bir hosting hesabı varsa kayıt sunar. Siteniz başka bir sunucudaysa o tarafın nameserver'ını ya da bir DNS hizmetini kullanın.
3. Nameserver değiştirmeden önce kayıtları taşımamak. Yeni yerde MX ve TXT kayıtları eksikse e-posta durur. Değişiklikten önce mevcut kayıtların listesini alın.
4. İki SPF kaydı eklemek. İkinci SPF tüm SPF kontrolünü geçersiz kılar. Tek kayıtta birleştirin.
5. Eski MX kaydını silmeyi unutmak. E-postaların bir kısmı eski sunucuya gider. Yalnızca yeni hizmetin MX kayıtları kalmalı.
6. www kaydını eklememek. Ana alan adı açılır, www ile yazanlar hata alır. www için CNAME ekleyin.
7. Çalışmayan bir IPv6 için AAAA kaydı bırakmak. IPv6 kullanan ziyaretçilerde site açılmaz. Sunucu IPv6'da dinlemiyorsa AAAA kaydını silin.
8. Otomatik yenilemeyi kapatıp faturayı kaçırmak. Süre dolunca site ve e-posta aynı anda durur. Kullandığınız alan adlarında otomatik yenilemeyi açık tutun.
9. Transferden sonra kilidi açık bırakmak. İşiniz bitince Registrar Kilidi'ni yeniden etkinleştirin.
10. Değişiklikten hemen sonra "çalışmıyor" demek. Eski TTL dolmadan eski cevap görülebilir; dig veya nslookup ile yetkili cevabı kontrol edin, birkaç saat bekleyin.

---

Özet

1. Alan adı yönetimi (nameserver, yenileme, kilit, iletişim, özel nameserver) AnkSOFT müşteri panelinde Alan Adlarım altında yapılır.
2. DNS kayıtları nameserver'ın gösterdiği yerde düzenlenir: ns1/ns2.anksoft.net için cPanel > Bölge Editörü, başka bir hizmet için o hizmetin paneli.
3. Site için A/AAAA ve www için CNAME, e-posta için MX, doğrulama ve e-posta güvenliği için TXT eklenir; tek SPF kuralını unutmayın.
4. Kayıt değişikliği en fazla eski TTL kadar, nameserver değişikliği genellikle birkaç saat, en fazla 24 ila 48 saat sürer.
5. Otomatik yenileme ve Registrar Kilidi açık kalsın; iletişim bilgileri doğru ve güncel olsun.
6. Kendi DNS sunucunuz için özel nameserver'ı Özel Nameserver Yönetimi'nden tanımlayın; DNSSEC için DS kaydı gerektiğini ve panelde DS ekranı olmadığını unutmayın.

Yeni bir alan adı için uzantıları ve güncel fiyatları alan adı sorgulama sayfamızda görebilirsiniz. DNS bölgesi otomatik oluşturulan ve kayıtlarını cPanel'den yöneteceğiniz bir paket için web hosting, kendi DNS ve uygulama sunucunuzu kuracağınız bir ortam için VDS sunucu sayfamıza göz atın. Panelde bir adımda takılırsanız alan adını ve gördüğünüz ekranı ekleyerek destek talebi açın.

---

Kaynaklar

• Zone Editor (cPanel & WHM Documentation): Yönet, Kayıt Ekle ve kayıt türleri; DNSSEC anahtar değişikliğinde DS kaydı
• RFC 1035: Domain Names, Implementation and Specification: Kaynak kayıtlarında TTL alanının tanımı
• ICANN: EPP Status Codes: clientTransferProhibited (transfer kilidi)
• ICANN: Registrants' Benefits and Responsibilities: Kayıt sahibinin doğru ve güncel iletişim bilgisi verme yükümlülüğü
• TRABİS: Sıkça Sorulan Sorular: .tr uzantılarında belgesiz tahsis, tahsis süresi, iptal nedenleri ve devir
• TRABİS: DNS / DNSSEC: .tr için DNS ve DNSSEC bilgilendirmesi