Nameserver Değiştirme Nasıl Yapılır? NS Kaydı ve Kesintisiz DNS Taşıma

Alan adınızı yeni bir hostinge ya da sunucuya bağlamanın en kapsamlı yolu nameserver (NS) değiştirmektir. Tek bir ayarla sitenizin, e-postanızın ve tüm alt alan adlarınızın DNS kayıtları yeni bir yere taşınır. Bu güç, yanlış yapıldığında aynı ölçüde zarar da verir: eski yerde kalan bir MX ya da TXT kaydı unutulursa site açılır ama mailler kaybolur. Bu rehberde nameserver değiştirme nasıl yapılır, NS ile A kaydı arasında nasıl seçim yapılır, değişikliği kesintisiz yapmak için hangi sırayı izlemeniz gerekir ve yayılmayı nasıl kontrol edersiniz, adım adım anlatıyoruz.

Yeni bir web hosting paketiniz var ve yalnızca cPanel'e giriş ile ilk yönlendirmeyi hızlıca yapmak istiyorsanız Web Hosting Aldım, Site Açılmıyor: Alan Adı Yönlendirme ve cPanel Girişi yazımız daha kısa bir başlangıç sunar. Bu rehber, özellikle halihazırda çalışan bir siteyi ve e-postayı bir yerden başka bir yere taşıyanlar için derinleştirilmiş adımları içerir.

Rehberdeki alan adları ve IP adresleri örnektir.

---

Nameserver Nedir, Neyi Değiştirirsiniz?

Bir alan adının DNS kayıtları (A, MX, TXT…) bir bölge (zone) içinde tutulur. Nameserver, bu bölgenin hangi sunucularda bulunduğunu söyleyen adrestir. Nameserver bilgisi alan adınızın kendisinde değil, alan adını tescil ettiğiniz kayıt firmasında tanımlıdır ve oradan uzantının merkezi kayıt sistemine (.com için Verisign, .tr için TRABİS) bildirilir.

Bu nedenle nameserver değiştirdiğinizde tek bir kaydı değil, bölgenin tamamını değiştirmiş olursunuz. Eski nameserver'daki kayıtlar artık hiç okunmaz; geçerli olan yalnızca yeni nameserver'daki kayıtlardır. Bu rehberdeki adımların çoğu bu gerçekten doğar.

DNS kayıt türlerini ilk kez öğreniyorsanız önce DNS Kayıtları Nedir rehberimize göz atmanızı öneririz.

---

NS mi Değiştirmeli, Yalnızca A Kaydı mı Eklemeli?

İki yol da alan adını yeni sunucuya bağlar; ama sonuçları farklıdır.

AnkSOFT web hosting paketlerinde kullanılacak nameserver adresleri şunlardır:

ns1.anksoft.net
ns2.anksoft.net

VDS ve dedicated sunucular kendi başına bir DNS bölgesi sunmaz; sunucunuzu bir alan adına bağlamak için alan adınızın DNS'ini nerede yönetiyorsanız (çoğunlukla kayıt firmanızın DNS paneli) oraya sunucu IP'nizi gösteren bir A kaydı eklersiniz.

---

Adım 1: Mevcut Kayıtları Kaydedin (Değişiklikten Önce)

Kesintisiz taşımanın sırrı, nameserver'ı değiştirmeden önce eski bölgedeki her şeyi bilmektir. Eski DNS panelinizi açın ve kayıtların ekran görüntüsünü alın ya da dışa aktarma özelliği varsa bölge dosyasını indirin. Panele erişiminiz yoksa en kritik kayıtları komut satırından listeleyin:

dig ornek.com NS +short
dig ornek.com A +short
dig www.ornek.com +short
dig ornek.com MX +short
dig ornek.com TXT +short
dig _dmarc.ornek.com TXT +short

Özellikle şunları not edin:

• MX ve mail ile ilgili TXT kayıtları (SPF, DKIM, DMARC). E-postanız başka bir hizmetteyse bu kayıtlar yeni bölgede birebir yer almalıdır.
• Doğrulama kayıtları (arama motoru, e-posta hizmeti ya da SSL sağlayıcı doğrulamaları).
• Alt alan adları: panel, api, mc, shop gibi adlar ve varsa SRV kayıtları.

dig alt alan adlarını kendiliğinden listelemez; kullandığınız alt adları bilmiyorsanız eski panelin kayıt listesi tek güvenilir kaynaktır.

---

Adım 2: Yeni Bölgeyi Hazırlayın

Nameserver'ı değiştirmeden önce yeni yerde bölgenin hazır olması gerekir.

• AnkSOFT web hosting: Hosting hesabınız açıldığında ana alan adınızın bölgesi cPanel sunucusunda otomatik oluşturulur. Etki Alanları > Zone Editor > Yönet yolundan, 1. adımda not ettiğiniz ve cPanel'in oluşturmadığı kayıtları (dış e-posta hizmetinin MX'i, doğrulama TXT'leri, SRV) ekleyin. E-postanızı hosting üzerinde kullanacaksanız cPanel'in oluşturduğu MX kaydını değiştirmeyin.
• Başka bir DNS hizmeti: Önce alan adını o hizmete ekleyin, kayıtları girin, ardından size verilen nameserver adreslerini not edin.

Yeni bölgenin doğru cevap verdiğini, nameserver'ı değiştirmeden bile test edebilirsiniz; sorguyu doğrudan yeni sunucuya yöneltin:

dig @ns1.anksoft.net ornek.com A +short
dig @ns1.anksoft.net ornek.com MX +short

Bu komutlar beklediğiniz değerleri döndürüyorsa bölge hazırdır.

---

Adım 3: TTL'i Önceden Düşürün (İsteğe Bağlı, Önerilir)

Eski bölgede kayıtların TTL'i yüksekse (ör. 86400 saniye = 1 gün), değişiklik sonrası bazı ziyaretçiler eski sunucuya bir gün boyunca gitmeye devam edebilir. Taşımadan en az bir gün önce eski paneldeki önemli kayıtların TTL'ini 300 saniyeye düşürmek bu süreyi kısaltır.

Not: NS kaydının kendisinin TTL'i uzantının kayıt sistemi tarafından belirlenir (.com için genellikle 2 gün) ve sizin kontrolünüzde değildir. Bu yüzden NS değişikliğinde "en fazla 24-48 saat" uyarısı geçerliliğini korur; TTL düşürmek ise kayıt düzeyindeki gecikmeyi azaltır.

---

Adım 4: Nameserver'ı Kayıt Firmasının Panelinden Değiştirin

Nameserver değişikliği her zaman alan adını tescil ettiğiniz firmanın panelinde yapılır; hosting panelinde değil. Paneller farklı görünse de adımlar aynıdır:

1. Kayıt firmanızın müşteri paneline giriş yapın ve Alan Adlarım (Domains) listesinden alan adını açın.
2. Ad Sunucuları / Nameserver / DNS Ayarları bölümünü bulun.
3. "Varsayılan ad sunucularını kullan" seçeneği işaretliyse Özel ad sunucusu kullan seçeneğine geçin.
4. Mevcut adresleri silip yeni adresleri girin: ns1.anksoft.net ve ns2.anksoft.net.
5. Kalan boş satırlar (Nameserver 3, 4) varsa boş bırakın; eski nameserver'ı yedek olarak bırakmayın. Farklı içerik döndüren iki bölge aynı anda yetkili olursa ziyaretçiler rastgele birine gider.
6. Kaydet'e basın. Bazı firmalar değişikliği e-posta ya da SMS ile onaylamanızı ister.

Alan adınızı AnkSOFT'tan aldıysanız aynı işlemi müşteri panelinizde Alan Adlarım bölümünden, alan adını seçip nameserver ayarlarını güncelleyerek yaparsınız.

DNSSEC açıksa önce kapatın

Kayıt firmasında alan adınız için DNSSEC etkinse (panelde DS kaydı görünüyorsa), nameserver'ı DNSSEC imzalamayan ya da farklı anahtarla imzalayan bir sunucuya çevirmek alan adını DNSSEC doğrulaması yapan çözümleyicilerde tamamen erişilemez hâle getirir. Bu durumda doğru sıra şudur: kayıt firmasındaki DS kaydını kaldırın, bir-iki gün bekleyin, sonra nameserver'ı değiştirin. Yeni DNS hizmetiniz DNSSEC destekliyorsa taşıma bittikten sonra yeni DS kaydını ekleyebilirsiniz.

---

Adım 5: Yayılmayı Kontrol Edin

Kayıt firmasının değişikliği uzantının merkezi sistemine iletmesi çoğunlukla dakikalar sürer; çözümleyicilerin önbellekteki eski NS bilgisini bırakması ise birkaç saatten 24-48 saate kadar uzayabilir.

Değişikliğin merkezi sisteme ulaşıp ulaşmadığını görmek için:

whois ornek.com | grep -i "name server"

whois komutu Linux ve macOS'ta hazır gelir; Windows'ta yoksa arama motorunda "whois sorgulama" aratarak çıkan web araçlarından birini kullanabilirsiniz. Çıktıdaki Name Server satırlarında yeni nameserver'lar görünüyorsa kayıt firması tarafında iş bitmiştir.

Sorgu zincirini kökten itibaren adım adım izlemek, yani önbelleği tamamen atlamak için:

dig ornek.com +trace

Çıktının sonlarına doğru ornek.com. IN NS ns1.anksoft.net. satırları ve en altta yeni sunucunun döndürdüğü A kaydı görünüyorsa delegasyon doğrudur. Kendi bilgisayarınız hâlâ eski siteyi gösteriyorsa sorun yalnızca önbellektir:

ipconfig /flushdns
nslookup ornek.com 1.1.1.1
nslookup ornek.com 8.8.8.8

---

Adım 6: Eski Bölgeyi Hemen Silmeyin

Nameserver değişikliğinden sonraki en az 48 saat boyunca bazı çözümleyiciler hâlâ eski nameserver'a soru sorar. Eski bölgeyi ve eski sunucudaki siteyi bu süre boyunca açık tutun; özellikle e-posta için önemlidir. Bu süre içinde eski sunucuya gelen mailleri yeni hesaba taşımayı unutmayın. 48 saat sonra dig +trace yeni sunucuyu gösteriyor ve eski sunucunun erişim günlüklerinde trafik bitmişse eski bölgeyi kaldırabilirsiniz.

---

Özel Nameserver ve Glue Kaydı Ne Zaman Gerekir?

ns1.siteniz.com gibi kendi alan adınızla nameserver kullanmak istiyorsanız (örneğin bayi hosting ile müşterilerinize kendi markanızla hizmet veriyorsanız), kayıt firmasında bu adlar için glue (child nameserver / alt sunucu) kaydı tanımlamanız gerekir. Çünkü siteniz.com'un nameserver'ı yine siteniz.com içindeyse, çözümleyicinin bu adresi bulabilmesi için IP'nin üst kayıt sisteminde ayrıca yazılı olması gerekir. Glue kaydı ile WHM tarafındaki ayarları WHM Reseller Panelinde Özel Nameserver Oluşturma rehberimizde anlattık. ns1.anksoft.net gibi başka bir alan adındaki nameserver'ları kullanırken glue kaydına ihtiyacınız yoktur.

---

Yalnızca Bir Alt Alan Adını Başka Bir Yere Bağlamak

Bazen ana alan adının DNS'ini olduğu yerde bırakıp yalnızca bir alt alan adını (ör. oyun.ornek.com ya da magaza.ornek.com) başka bir sunucuya bağlamak istersiniz. Bunun için nameserver değiştirmeniz gerekmez:

• En kolay yol: Mevcut DNS panelinizde alt alan adı için yeni sunucunun IP'sini gösteren bir A kaydı ekleyin. Hizmet size bir ad verdiyse (ör. bir mağaza ya da form hizmeti) CNAME kullanın.
• Alt bölge devri: Alt alan adının tüm kayıtlarını farklı bir DNS sunucusunda yönetmek istiyorsanız, ana bölgeye o alt ad için NS kayıtları eklersiniz (oyun → ns1.baska-dns.example). Bu yöntem genellikle büyük kurulumlarda gerekir; çoğu kullanıcı için A veya CNAME yeterlidir.

Bu yaklaşım ana sitenizin ve e-postanızın DNS'ine hiç dokunmadığı için risksizdir.

---

En Sık Nameserver Hataları

1. Nameserver'ı hosting panelinde aramak. NS ayarı kayıt firmasındadır. cPanel'deki NS kayıtları bölgenin içindeki bilgidir; delegasyonu değiştirmez.
2. MX kayıtlarını taşımayı unutmak. Site açılır, ama dış e-posta hizmetiniz yeni bölgede tanımlı olmadığı için mailler gelmez. 1. adımdaki listeyi yeni bölgeyle tek tek karşılaştırın.
3. Eski ve yeni nameserver'ı birlikte bırakmak. İki farklı bölge aynı anda yetkili olursa sorun "bazen çalışıyor" şeklinde görünür; teşhisi en zor hatadır.
4. Yazım hatası. ns1.anksoft.net yerine ns1.anksoft.com ya da sona boşluk eklemek; bazı paneller bu durumda hata vermeden kaydeder ve alan adı çözülmez.
5. DNSSEC'i unutmak. DS kaydı duruyorken NS değiştirmek alan adını erişilemez yapar.
6. Alan adının süresinin dolmuş olması. Süresi dolmuş ya da askıya alınmış bir alan adında NS değişikliği işe yaramaz; whois çıktısındaki bitiş tarihine ve durum satırlarına bakın.
7. Yayılma sürerken ayarları tekrar tekrar değiştirmek. Her değişiklik bekleme süresini baştan başlatır.

---

Özet

1. Nameserver değiştirmek tüm DNS bölgesini taşır; yalnızca siteyi taşıyorsanız A kaydı daha az risklidir.
2. Değiştirmeden önce eski bölgedeki tüm kayıtları (özellikle MX ve TXT) not edin, yeni bölgeyi hazırlayın ve dig @yeni-sunucu ile test edin.
3. NS değişikliğini kayıt firmasının panelinde yapın; web hosting için ns1.anksoft.net ve ns2.anksoft.net.
4. DNSSEC açıksa önce DS kaydını kaldırın.
5. whois ve dig +trace ile doğrulayın; eski bölgeyi en az 48 saat silmeyin.

Alan adınızı taşırken DNS kayıtlarının otomatik oluşturulduğu, cPanel ile yönetilen paketlerimizi web hosting sayfasında, yeni bir alan adı ya da transfer fiyatlarını alan adı sayfasında bulabilirsiniz. Alan adınızı kayıt firmasıyla birlikte taşımayı düşünüyorsanız Alan Adı Transferi Nasıl Yapılır rehberimize bakın. AnkSOFT hosting hizmetinizde nameserver sonrası site açılmıyorsa destek talebi açabilirsiniz.

---

Kaynaklar

• RFC 1034: Domain names – concepts and facilities: NS kaydı ve yetki devri (delegation)
• RFC 9364: DNS Security Extensions (DNSSEC): DNSSEC