DarkRP Sunucu Kurma: İş Ekleme, Başlangıç Parası ve darkrpmodification Rehberi

Garry's Mod'da en çok oynanan sunucu türlerinden biri DarkRP'dir: oyuncular şehirde polis, doktor, satıcı ya da suçlu olur, para kazanır, ev alır ve kendi hikâyesini yaşar. DarkRP sunucu kurma işi doğru adımlarla yapıldığında birkaç dakika sürer; asıl emek, sunucunuzu kendi işlerinizle, fiyatlarınızla ve kurallarınızla size özgü hale getirmektedir.

Bu rehberde DarkRP'nin sunucunuza nasıl kurulduğunu, oyun modu ile ayar eklentisinin farkını, darkrpmodification klasöründe hangi dosyanın ne işe yaradığını, yeni bir işin (job) nasıl ekleneceğini, başlangıç parası gibi ayarların nasıl değiştirileceğini ve yaptığınız değişikliğin çalıştığını konsoldan nasıl doğrulayacağınızı anlatıyoruz. Her adım gerçek bir test sunucusunda uygulanıp doğrulandı.

---

DarkRP Nedir, Nasıl Çalışır?

DarkRP, Garry's Mod için yazılmış açık kaynaklı bir roleplay oyun modudur. İki parçadan oluşur ve bu ayrım DarkRP'yi doğru yönetmenin anahtarıdır:

• DarkRP oyun modu: garrysmod/gamemodes/darkrp klasöründeki asıl koddur. Para sistemi, işler, kapılar, tutuklama gibi temel kurallar buradadır. Bu klasörü düzenlemeniz önerilmez; güncelleme yapıldığında değişiklikleriniz kaybolur.
• darkrpmodification eklentisi: garrysmod/addons/darkrpmodification klasöründeki ayar eklentisidir. Kendi işlerinizi, eşyalarınızı, ayarlarınızı ve dil dosyalarınızı burada tutarsınız. DarkRP bu eklentideki dosyaları okuyup oyun moduna uygular.

Kısacası: DarkRP'nin kendisine dokunmazsınız, her özelleştirmeyi darkrpmodification içinde yaparsınız. Böylece DarkRP güncellense bile kendi ayarlarınız yerinde kalır.

DarkRP açık kaynaklıdır ve uzun yıllardır geliştirilmektedir; bu yüzden internette çok sayıda hazır eklenti, iş paketi ve harita bulunur. Bunları kullanırken de aynı kural geçerlidir: eklentiler addons klasörüne, iş ve ayar değişiklikleri darkrpmodification içine gider. Bu düzen, sunucunuz büyüdükçe neyin nerede durduğunu bilmenizi ve bir sorun çıktığında hızlıca geri dönmenizi sağlar.

---

DarkRP'yi Sunucuya Kurma

Panelli bir GMod sunucusunda DarkRP'yi elle indirmeniz gerekmez:

1. GMod sunucu kiralama sayfasından bir paket seçip siparişi tamamlayın; eklentili DarkRP için Profesyonel paket önerilir.
2. Panelin Startup (Başlangıç) sekmesinde Oyun Modu alanını darkrp yapın.
3. Bir roleplay haritanız varsa Harita alanına yazın; yoksa ilk deneme için oyunla gelen gm_construct haritası yeterlidir.
4. Sunucuyu yeniden başlatın.

DarkRP kurulu değilse sunucu ilk açılışta resmi DarkRP oyun modunu ve darkrpmodification ayar eklentisini sabit ve doğrulanmış bir sürümle kendisi kurar. Test sunucusunda konsolda şu satırlar göründü:

Kurulum yalnız bir kez yapılır. Sonraki açılışlarda var olan DarkRP ve ayar eklentiniz kullanılır, üzerine yazılmaz.

---

darkrpmodification Klasöründe Neler Var?

Files (Dosyalar) sekmesinde garrysmod/addons/darkrpmodification/lua klasörünü açtığınızda üç ana klasör görürsünüz:

• darkrp_config: genel ayarlar. settings.lua başlangıç parası, maaş, kapı sınırı gibi ayarları; disabled_defaults.lua DarkRP'nin hazır işlerinden ve eşyalarından hangilerinin kapatılacağını; mysql.lua isteğe bağlı MySQL bağlantısını tutar.
• darkrp_customthings: sizin ekleyeceğiniz içerik. jobs.lua işler, entities.lua satın alınabilir eşyalar, shipments.lua silah sevkiyatları, vehicles.lua araçlar, categories.lua F4 menüsündeki kategoriler içindir.
• darkrp_language ve darkrp_modules: dil dosyaları ve küçük özel modüller.

Her dosyanın başında İngilizce kısa bir açıklama ve örnek bulunur. Bir dosyayı düzenlemeden önce bu açıklamayı okumak, hangi satırın nereye yazılacağını anlamanızı sağlar.

---

Yeni Bir İş (Job) Ekleme

Bir roleplay sunucusunu diğerlerinden ayıran şey çoğu zaman meslekleridir. Hazır polis ve vatandaş işlerinin yanına sunucunuzun hikâyesine uygun meslekler eklemek, oyunculara yeni roller ve yeni etkileşimler sunar. Yeni işleri birer birer ekleyip her eklemeden sonra sunucuyu yeniden başlatarak denemek, hata çıktığında hangi tanımın sorun yarattığını bulmayı kolaylaştırır.

İşler darkrp_customthings/jobs.lua dosyasına eklenir. Dosyanın açıklama bölümünün altına yeni işinizi şu biçimde yazarsınız. Test sunucusunda bir taksici işi eklendi:

TEAM_TAKSICI = DarkRP.createJob("Taksici", {
    color = Color(240, 200, 30, 255),
    model = {"models/player/Group01/male_02.mdl"},
    description = [[Sehirde yolcu tasir.]],
    weapons = {},
    command = "taksici",
    max = 4,
    salary = 60,
    admin = 0,
    vote = false,
    hasLicense = false,
    category = "Citizens",
})

Alanların anlamı şöyledir:

• TEAM_TAKSICI: işin kod içindeki adı. Büyük harfle ve benzersiz olmalıdır.
• color ve model: oyuncu listesindeki renk ve karakter modeli.
• description: F4 menüsünde görünen açıklama.
• weapons: işe başlayınca verilen silahlar. Boş liste silahsız demektir.
• command: sohbette işe geçmek için yazılan komut, örneğin /taksici.
• max: bu işte aynı anda en fazla kaç kişi olabileceği. 0 yazılırsa bu işte kişi sınırı uygulanmaz.
• salary: maaş.
• vote: işe geçmek için oylama gerekip gerekmediği.
• category: F4 menüsünde hangi kategoride görüneceği. Var olan bir kategori adı olmalıdır.

Dosyayı kaydettikten sonra sunucuyu yeniden başlatın. Lua dosyasında yazım hatası varsa konsolda hata satırı ve dosyanın satır numarası görünür.

---

Değişikliğin Çalıştığını Doğrulama

Lua dosyalarında küçük bir yazım hatası bütün işin yüklenmemesine yol açabilir. Bu yüzden her değişiklikten sonra işin gerçekten yüklendiğini kontrol etmek, oyuncular şikâyet etmeden sorunu yakalamanızı sağlar.

Oyuna girmeden de işin eklendiğini panel konsolundan doğrulayabilirsiniz. Konsola lua_run ile kısa bir Lua satırı yazmanız yeterlidir:

lua_run print("TAKSICI", TEAM_TAKSICI, "PARA", GAMEMODE.Config.startingmoney)

Test sunucusunda bu komutun çıktısında yeni işin numarası ve başlangıç parasının yeni değeri göründü:

İş tanımı hatalıysa TEAM_TAKSICI için nil yazar; bu durumda konsolda daha önce çıkan Lua hatasına bakın. lua_run sunucuda kod çalıştırdığı için yalnız kendi yazdığınız, ne yaptığını bildiğiniz komutları kullanın. Aynı yöntemle settings.lua dosyasında değiştirdiğiniz başka bir ayarın değerini de, adını GAMEMODE.Config ifadesinin sonuna yazarak kontrol edebilirsiniz.

---

Başlangıç Parası, Maaş ve Diğer Ayarlar

Genel ayarlar darkrp_config/settings.lua dosyasındadır. Her ayar GM.Config.ayar_adi = değer biçiminde yazılmıştır ve üstünde ne işe yaradığını anlatan bir açıklama bulunur. Sık değiştirilen ayarlar şunlardır:

Test sunucusunda startingmoney değeri 500'den 1000'e çıkarıldı ve yeniden başlatmadan sonra yukarıdaki lua_run komutuyla yeni değerin geçerli olduğu görüldü. Bir değeri değiştirirken yalnız eşittir işaretinden sonraki kısmı değiştirin; satırın geri kalanına dokunmayın. Ekonomi ayarlarını değiştirirken dengeyi düşünün: başlangıç parasını ve maaşları çok yükseltmek, oyuncuların kısa sürede her şeyi satın alıp sıkılmasına yol açabilir; çok düşük tutmak ise yeni oyuncuları zorlar. Küçük adımlarla değiştirip oyuncularınızın tepkisine bakmak en sağlıklı yoldur.

---

DarkRP'nin Hazır İşlerini Kapatmak ya da Düzenlemek

DarkRP; vatandaş, polis, belediye başkanı gibi hazır işlerle gelir. Bunlardan birini kaldırmak ya da değiştirmek istiyorsanız:

1. darkrp_config/disabled_defaults.lua dosyasında ilgili işin satırını bulun ve değerini true yapın. Bu, hazır işi kapatır.
2. İşi değiştirmek istiyorsanız tanımını jobs.lua dosyasına kopyalayıp orada düzenleyin.
3. Sunucuyu yeniden başlatın.

Hazır işi kapatmadan aynı işi jobs.lua dosyasına yeniden eklerseniz menüde iki kez görünebilir. jobs.lua dosyasının başındaki açıklama da bu sırayı önerir.

---

Oyun Modu Değişince Ayarlarım Ne Olur?

Sunucuyu bir süre TTT ya da sandbox ile kullanmak isteyebilirsiniz. Oyun Modu alanını değiştirdiğinizde DarkRP silinmez. darkrpmodification eklentisi başka bir modda gereksiz hata satırları yazmaması için garrysmod/anksoft-kapali klasörüne alınır; DarkRP'ye döndüğünüzde içindeki tüm düzenlemelerinizle birlikte geri gelir. Test sunucusunda TTT ile DarkRP arasında geçiş yapıldıktan sonra eklentinin geri geldiği konsoldaki bilgilendirme satırıyla görüldü.

---

Roleplay Haritası Seçmek

DarkRP herhangi bir haritada çalışır, ama oyun deneyimini büyük ölçüde harita belirler. Roleplay için hazırlanmış haritalar genellikle rp_ ile başlar ve içinde satın alınabilir evler, dükkânlar, karakol ve belediye binası gibi yapılar bulunur. Oyunla birlikte gelen gm_construct ilk denemeler için yeterlidir; test sunucusundaki DarkRP denemeleri de bu haritada yapıldı.

Kendi roleplay haritanızı kullanmak için haritanın dosyasını garrysmod/maps klasörüne yükleyin ya da haritayı Workshop koleksiyonunuza ekleyin. Ardından haritanın adını Başlangıç sekmesindeki Harita alanına yazıp sunucuyu yeniden başlatın. Haritanın özel doku ve modelleri varsa oyuncuların bunları indirebilmesi için Workshop koleksiyonu kullanmak en pratik yoldur; aksi halde oyuncular haritada eksik doku görebilir.

Harita seçerken oyuncu sayınızı da düşünün: çok büyük bir harita az oyunculu bir sunucuda boş görünür, çok küçük bir harita ise kalabalık sunucuda sıkışıklık yaratır.

---

DarkRP Sunucusunda Yönetici Olmak

Bir roleplay sunucusunda yöneticinin oyuncu atması, kuralları uygulaması ve sorunlara müdahale etmesi gerekir. Kendinizi yönetici yapmak için Steam profilinizdeki 17 haneli SteamID64 numaranızı Başlangıç sekmesindeki Yönetici Steam64 ID alanına yazıp sunucuyu yeniden başlatmanız yeterlidir. Numara, sunucu açılırken garrysmod/settings/users.txt dosyasının superadmin bölümüne Steam kimliği biçiminde yazılır; test sunucusunda dosyada bu satırın oluştuğu görüldü.

Birden fazla yönetici için numaraları virgülle ayırın. Büyük topluluklar genellikle ayrıca bir yönetim eklentisi kullanır; böyle bir eklenti kurarsanız kendi rütbe sistemini de ayrıca ayarlamanız gerekir. Panel alanı, eklentinin rütbelerine dokunmaz.

---

Kuralları Baştan Yazın

DarkRP'nin en sık tartışma konusu oyunun kendisi değil, kurallardır. Sunucuyu açmadan önce kısa ve anlaşılır bir kural listesi hazırlamak, yönetici yükünü büyük ölçüde azaltır. Çoğu roleplay sunucusu şu başlıkları baştan belirler:

• Sebepsiz saldırı: oyuncunun roleplay gerekçesi olmadan başka oyunculara saldırmasının yasak olup olmadığı.
• Yeni hayat kuralı: ölen oyuncunun önceki hayatındaki olayları hatırlamaması gerektiği.
• Meslek kuralları: polisin, belediye başkanının ve suçlu mesleklerinin yetkileri ve sınırları.
• Mülk ve kapılar: kapı satın alma, ev kilitleme ve baskın kuralları.

Kuralları sunucunun yükleme ekranında, sohbet duyurularında ya da topluluğunuzun mesajlaşma kanalında paylaşabilirsiniz. Yazılı kurallar, farklı yöneticilerin aynı duruma aynı şekilde yanıt vermesini sağlar.

---

Hangi Paket Bir DarkRP Sunucusuna Yeter?

DarkRP, sandbox ve TTT'ye göre daha fazla Lua kodu çalıştırır; eklenti eklendikçe sunucunun yükü artar. Garry's Mod'un oyun mantığı büyük ölçüde tek çekirdekte çalıştığı için işlemcinin saat hızı da önemlidir.

• Az eklentili, arkadaş grubuna yönelik bir DarkRP için Başlangıç paketi yeterlidir.
• Eklentili, 30 ile 50 oyunculu bir topluluk sunucusu için Profesyonel paketle başlamak önerilir.
• Çok sayıda eklenti, özel harita ve Workshop içeriği kullanan büyük sunucular için Ekstrem paket uygundur.

Eklentileri tek tek ekleyip her eklentiden sonra sunucunun açılışını ve oyuncu deneyimini kontrol etmek, performans sorunlarının kaynağını erkenden bulmanızı sağlar.

---

En Sık Yapılan Hatalar

1. DarkRP oyun modu klasörünü düzenlemek. gamemodes/darkrp içindeki değişiklikler güncellemede kaybolabilir. Her şeyi darkrpmodification içinde yapın.
2. Virgül ya da parantez eksikliği. jobs.lua içinde bir alanın sonundaki virgül ya da kapanış parantezi unutulursa iş yüklenmez. Konsoldaki hata satırı dosya adını ve satırı gösterir.
3. Aynı komutu iki işe vermek. command alanı her işte benzersiz olmalıdır.
4. Var olmayan kategori yazmak. category alanındaki ad categories.lua dosyasında ya da DarkRP'nin hazır kategorilerinde olmalıdır.
5. Hazır işi kapatmadan kopyalamak. Önce disabled_defaults.lua ile kapatın, sonra jobs.lua dosyasına ekleyin.
6. Değişiklikten sonra yeniden başlatmamak. Lua dosyaları sunucu açılırken okunur.

---

Özet

1. Oyun Modu alanını darkrp yaptığınızda resmi DarkRP ve darkrpmodification eklentisi ilk açılışta kendiliğinden kurulur.
2. Tüm özelleştirmeler garrysmod/addons/darkrpmodification/lua altında yapılır.
3. Yeni işler jobs.lua, genel ayarlar settings.lua, hazır işlerin kapatılması disabled_defaults.lua dosyasındadır.
4. Değişikliği konsolda lua_run ile doğrulayabilirsiniz.
5. Oyun modu değişince DarkRP ayarlarınız silinmez, geri döndüğünüzde yerindedir.

İlk kurulum adımları için GMod sunucu kurma rehberine göz atabilir, roleplay sunucunuz için GMod sunucu paketlerini inceleyebilirsiniz.